|Հայերեն |Հայերեն դաս. |English |Русский

Հիմնական էջ
Կայքի քարտէզ
Էլփոստ
Կապը մեզ հետ


Ընդհանուր տեղեկութիւններ Հայաստանի մասին

 

Հայաստանը միշտ գրաւել է զբօսաշրջիկներին իր իւրայատուկ պատկերաւորութեամբ, որի հնագոյն եկեղեցիներում եւ ամրոցներում, լեռնային լճերում ու գետերում, փառահեղ ժայռերում ու ձորերում թաքնուած են հազարաւոր պատմութիւններ եւ առեղծուածներ:


Հայաստանը անդրկովկասեան երկիր է, գտնւում է Հայկական լեռնաշխարհի արեւելքում, որն յայտնի է որպէս պատմական Հայաստան, Սեւ եւ Կասպից ծովերի միջեւ: Հիւսիսից եւ արեւելքից շրջանակուած է Փոքր Կովկասեան լեռնաշղթայով: Այն կիսում սահմանները Վրաստանի, Ադրբեջանի, Իրանի եւ Թուրքիայի հետ:


Չնայած այն հանգամանքին, որ Հայաստանն աշխարհագրօրէն գտնւում է Ասիայում, նա ունի սերտ քաղաքական եւ մշակութային կապերը Եւրոպայի հետ: Հայաստանը միշտ եղել է Եւրոպան Ասիաին կապող ուղիների խաչմէրուկում, ուստի այն դիտւում է որպէս միջմայրցամաքային պետութիւն:


Ռելիեֆ

Հայաստանի մակերեւոյտը հիմնականում լեռնային է, արագ գետերով եւ սակաւ անտառներով: Հայաստանը զբաղեցնում է 29,743 ք.կմ. տարածք որի, աւելի քան 90%  ծովի մակարդակից 1000 մ բարձրութեան վրայ է: Ամենաբարձր կէտը` Արագած լեռը գտնւում է 4095 մ, իսկ ամենացածր` մօտ 400 մետրի վրայ: Հարաւ-արեւմուտքում է միջլեռնային Արարատեան դաշտավայրը, որը երկրի կարեւոր գիւղատնտեսական տարածքն է: Ամենաբարձր կէտը տարածաշրջանում` 5165 մ Հայաստանի պատմական խորհրդանիշ Արարատ լեռը (Մասիս) գտնւում է Թուրքիայի տարածքում:


Կլիմայ

Չնայած այն հանգամանքին, որ Հայաստանը գտնւում է մերձարէեւադարձային գօտում, կլիման այստեղ բարձրալեռնային է, մայրցամաքային` տաք  ու շոգ ամառներով եւ ցուրտ ձմեռներով: Յարդավայրաին շրջաններում յունուարին միջին ջերմաստիճանը -5 ՛ C, յուլիսին +25 ՛ C; լեռներում` -6 ՛ C եւ +20 ՛ C:  Տեղումների նուազագոյն քանակը Արարատեան դաշտավայրում 200-250 մմ մէկ տարուայ ընթացքում,  միջնալեռներում` 500 մմ, իսկ բարձրադիր գօտիներում 700 - 900 մմ:


Հող

Հողային շերտը առկայ է հիմնականում հրաբխային ապարների վրայ. Ցածր բարձրութիւնների վրայ տարածուած են շագանակագոյն եւ գորշ հողեր, ցածրադիր վայրերում, Արաքսի յովտում`  աղուտներ: Միջին լեռնային գօտում լաւ են ներկայացուած լեռնային սեւահողերը, բարձրադիր շրջաններում լայն տարածուած են նաեւ լեռնային-մարգագետնային հողերը: Արարատեան դաշտը եւ այլ միջլեռնային գոգաւորութիւնները ընդհանուր առմամբ ծածկուած են շագանակագոյն եւ գորշ հողերով:


Գետերն ու լճերը

Հայաստանի գետերի մեծ մասը Կովկասում ամենամեծ տարանցիկ գետ` Արաքսի վտակներից են: Նրանցից խոշորներն են Ախուրեանը, Քասախը, Հրազդանը, Արփան եւ Որոտանը: Դեբեդ, Աղստեւ եւ Հախում գետերը` Քուռի վտակներն են:

 Հայաստանում, կան աւելի քան 100 լճեր, որոնցից առաւել կարեւորը Սեւանայ լիճն է: Այն գտնւում է ծովի մակարդակից 1900 մ բարձրութեան վրայ: Սեւանը հանրապետութեան ձկնորսութեան հիմնական տարածքն է: Այստեղ աճեցւում են ձկների արժէքաւոր տեսակներ - իշխան, սիգ եւ այլն: Այժմ իշխանը գրանցուած է Կարմիր Գրքում, որպէս վտանգուած տեսակ:

Բացի այդ, Սեւանը միակ խոշոր երաշխաւորուած քաղցրահամ ջրի աղբիւրն է ոչ միայն Հայաստանում այլ ողջ Կովկասում:

 

ֆլորա

Հայաստանում կան շուրջ 3500 բուսատեսակ, որոնք չափազանց բազմազան են: Հիւսիս-արեւելքում լայն տարածուած են լայնատերեւ անտառներ կաղնու եւ հաճարի գերակշռութեամբ, իսկ հարաւ-արեւելքում` կաղնու անտառներ: Համար հարթ մասի, Հայաստանի հարթավայրերի համար բնորոշ է տափաստանային բուսականութիւնը: Ժայռոտ ու քարքարօտ հողերին աճում են թփուտեր:

 

ֆաունա

Հայաստանի կենդանական աշխարհը իր մէջ ներառում է 76 տեսակի կաթնասուն, 304 տեսակի թռչուններ, 44 տեսակ սողուններ, 6 տեսակի երկկենցաղներ, 24 տեսակի ձուկ եւ մօտաւորապէս, 10 հազար անողնաշարաւորներ: Երկրի հիւսիսային մասում լայն տարածուած են արջը լուսանը, վարազը, եղջերուն, անտառային եւ եղէգնային կատուները: Լեռնային տափաստաններում ապրում են գայլեր, փորսողներ, աղուէսներ, նապաստակներ, մուֆլոն, բեզոարեան այծ: Տափաստաններում եւ կիսաանապատներում հանդիպում են բազմաթիւ կրծողներ – դաշտամուկ, գետնասկիւռ, ճագարամուկ եւ ուրիշներ;  սողուններ – կովկասեան ագամայ, յունական կրիայ, գիւրզայ, հայկական իժ:

 

Արգելոցնէր

Դիլիջանի արգելոց հիմնադրուել է 1958 թ.: Այն գտնւում է աւազանում գետերի եւ Աղստեւ եւ Գետիկ գետերի աւազանում 1100-2800 մետր բաձարձակ բարձրութեան վրայ: Արգելոցի տեսարժան վայրերի թւում պէտք է նշել, Պարզ լիճը, Հաղարծինը, Գոշավանքը, Ջուխտավանքը եւ Մաթոսավանքը:

Խոսրովի արգելոցը հիմնադրուել է 1958 թ., գտնւում է Գեղամայ լեռների հարաւային մասում  850-2300 մետր բարձրութեան վրայ: Արգելոցի պաշտպանութեան օբյեկտ են համարւում վայրի խոզերը, քարայծերը եւ լեռնային մարգագետիններն ու շագանակ հողերը:

Սեւան ազգային պարկը, որը գտնւում է Գեղարքունիքի մարզում ընդգրկում է համանուն բարձրլեռնային լճի շուրջ ընկած տարածքը: Ազգային պարկի տարածքում գտնւում են ուրարտական ​​դարաշրջանի (մ.թ.ա. VII-I դ.) ամրոցների աւերակներ, Գեղարքունիքի Սեւանավանքը (VIIIդ.), որը վեր է խոյացել Սեւանայ լճի` նախկինում կղզու, այժմ թերակղզու վրայ:

Էրեբունու արգելոցը հիմնադրուել է 1981 թ.-ին: Երեւանի մօտ գտնուող Էրեբունու արգելոցը ամենափոքրն է  Հայաստանում:

Շիկահողի պետական ​​արգելոցի հիմնադրուել է 1958 թ., գտնւում է Ցաւ եւ Շիկահող  գետերի աւազաններում: Պաշտպանուող օբյեկտներն են կաղնու եւ բոխու անտառները.

Սեւլիճ արգելոցը հիմնադրուել է 1987 թ., գտնւում է Սիւնիքի մարզում: Պաշտպանութեան հիմնական օբյեկտ են հանդիսանում հրաբխային լճերի եզակի էկոհամակարգերը:

 

 

Վարչա-տարածքային բաժանում

Հայաստանը բաժանուած է տասը վարչական մարզերի եւ Երեւան քաղաք

                                   

1.Արագածոտնի մարզ - ք.Աշտարակ

  2.Արարատի մարզ - ք.Արարատ     

   3.Արմավիրի մարզ – ք.Արմավիր

     4.Գեղարքունիկի մարզ - ք.Գաւառ

       5.Կ'ոտաըքի մարզ – ք.Հրազդան

         6.Լոռու մարզ – ք.Վանաձոր

            7.Շիրակի մարզ – ք.Գիւմրի

               8.Սիւնիքի մարզ – ք.Կապան

                  9.Տաւուշի մարզ - ք.Իջեւան

                    10.Վայոց Ձորի մարզ - ք.Եղէգնաձոր

 

 

Մայրաքաղաք

Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանը` հնագոյն քաղաքներից է աշխարհում եւ ընդգրկում է 300 քառ.կմ. տարածք:

Ըստ շատ հետազօտողների, Էրեբունի քաղաք-ամրոցը, որը կառուցել է ուրարտական ​​թագաւոր Արգիշտի 1-ը մ.թ.ա. 782թ., ժամանակակից Երեւանի նախահայրն է: Արին-Բերդի բլրի վրայ յայտնաբերուած սեպագրում ասուած է. «Խալդի Աստծու մեծութիւնը Արգիշտի, որդին Մենուայ, այս հզօր ամրոցը, որը կառուցուել է նշանակելով անունը իշխանութեան Բիայնիլիի Էրեբունի եւ ահաբեկելու թշնամի երկրները ...»:

Երեւանի բնակչութիւնը կազմում է մօտ 1.3 մլն մարդ:

Երեւանը գիտութեան, մշակոյթի եւ կրթութեան քաղաք է, Հայաստանի խոշորագոյն մշակութային կենտրոն, բազմաթիւ թանգարաններով, գրադարաններով, պատկերասրահներով եւ թատրոններով:

 

Տնտեսութիւն

Հայաստանը ինդուստրիալ-ագրարային երկիր է: Երկիրն ունի պղնձի, մոլիբդենի եւ բազմամետաղային հանքաքարերի, շինարարական քարերի, հանքային ջրերը, թանկարժէք մետաղների, կիսաթանկարժէք եւ թանկարժէք քարերի զգալի պաշարներ: Զարգացած են շինանիւթերի արտադրութիւնը, թեթեւ եւ սննդի արդիւնաբերութիւնները:

Գիւղատնտեսութեան յարմար տարածքները շատ չեն: Ընդհանուր առմամբ, օգտագործելի են Արաքսի հովտի հողերը` Արարատեան դաշտավայրը: Այստեղ աճեցնում են խաղող, նուշ, ձիթապտուղ, հացահատիկ, մրգեր եւ բանջարաբոստանային կուլտուրաներ: Խոշոր տարածքներ, յատկապէս լեռներում, զբաղեցուած են արօտավայրերով:


Արժոյթ

Հայաստանեան արժոյթը դրամն է: Դրամաշրջանառութեան մէջ են 10, 20, 50, 100, 200, 500 դրամ արժողութեամբ մետաղադրամներ եւ 1000, 5000, 10000, 20 000, 50 000 եւ 100 000 դրամ արժողութեամբ թղթադրամներ: Թղթադրամներից 50 000 դրամը տպուել է 2001թ. Կենտրոնական բանկի պատուերով Հայաստանում քրիստոնէութեան ընդունման1000 ամիակի կապակցութեամբ: Թղթադրամների վրայ պատկերուած են յայտնի հայ գիտնականների եւ մշակութային գործիչների դիմանկարները, ինչպէս նաեւ հայկական ճարտարապետութեան յուշարձանները:

 

 

Սպասւող իրադարձութիւններ

 
 

Շնորհաւորանքներ

 
 

Ելոյթներ

 
<<  2019  >> <<  Մայիս  >>
Երկ Երք Չրք Հնգ Ուրբ Շբթ Կրկ
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31

ՄՈՍԿՈՒԱՅԻ «Վերածնունդ» ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑԻ

ՏՆՕՐԷՆ ՏԻԿԻՆ ՇՈՂԻԿ ՓԱՀԼԵՒԱՆԵԱՆԻՆ

ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐԻՆ, ՍԱՆԵՐԻՆ ԵՒ ԾՆՈՂՆԵՐԻՆ


Մեծ սիրով եւ հպարտութեան զգացումով շնորհաւորում եմ Մոսկուայի «Վերածնունդ» դպրոցի 30-ամեայ յոբելեանը:

24.10.2017  |  Ելոյթներ

Գերապայծա՛ռ Տէր Լեւոն արքեպիսկոպոս Զեքիյեան,

Հոգեւոր Հայրեր,

Յարգարժա՛ն գիտնականներ, ներկանէր,


Շնորհաւորում եմ բոլորիս Սուրբ Ղազար կղզում Մխիթարեան միաբանութեան հաստատման 300-ամեայ յոբելեանի կապակցութեամբ, յոբելեան, որի մեկնարկը տրուեց այս տարուայ սեպտեմբերին Մխիթարեան միաբանութեան Մայրավանքում եւ այսօր էլ շարունակւում է Մայր հայրենիքում: