Ընդհանուր տեղեկություններ Հայաստանի մասին 


Հայաստանը միշտ գրավել է զբոսաշրջիկներին իր յուրահատուկ պատկերավորությամբ, որի հնագույն եկեղեցիներում և ամրոցներում, լեռնային լճերում ու գետերում, փառահեղ ժայռերում ու ձորերում թաքնված են հազարավոր պատմություններ և առեղծվածներ:

 

Հայաստանը անդրկովկասյան երկիր է, գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհի արևելքում որն հայտնի է որպես պատմական Հայաստան, Սև և Կասպից ծովերի միջև: Հյուսիսից և արևելքից շրջանակված է Փոքր Կովկասյան լեռնաշղթայով: Այն կիսում է սահմանները Վրաստանի, Ադրբեջանի, Իրանի և Թուրքիայի հետ:

 

Չնայած այն հանգամանքին, որ Հայաստանն աշխարհագրորեն գտնվում է Ասիայում, նա ունի սերտ քաղաքական և մշակութային կապեր Եվրոպայի հետ: Հայաստանը միշտ եղել է Եվրոպան Ասիաին կապող ուղիների խաչմերուկում, ուստի այն դիտվում է որպես միջմայրցամաքային պետություն:

 

Ռելիեֆ 

Հայաստանի մակերևույտը հիմնականում լեռնային է, արագ գետերով և սակավ անտառներով: Հայաստանը զբաղեցնում է 29,743 ք.կմ. տարածք որի, ավելի քան 90%  ծովի մակարդակից 1000 մ բարձրության վրա է: Ամենաբարձր կետը՝ Արագած լեռը գտնվում է 4095 մ, իսկ ամենացածր` մոտ 400 մետրի վրա: Հարավ-արևմուտքում է միջլեռնային Արարատյան դաշտավայրը, որը երկրի կարևոր գյուղատնտեսական տարածքն է: Ամենաբարձր կետը տարածաշրջանում՝ 5165 մ Հայաստանի պատմական խորհրդանիշ Արարատ լեռը (Մասիս) գտնվում է Թուրքիայի տարածքում:

 

Կլիմա 

Չնայած այն հանգամանքին, որ Հայաստանը գտնվում է մերձարեևադարձային գոտում, կլիման այստեղ բարձրալեռնային է, մայրցամաքային՝ տաք  ու շոգ ամառներով և ցուրտ ձմեռներով: Հարդավայրաին շրջաններում հունվարին միջին ջերմաստիճանը -5 ° C, հուլիսին +25 ° C; լեռներում՝ -6 ° C և +20 ° C: Տեղումների նվազագույն քանակը Արարատյան դաշտավայրում 200-250 մմ մեկ տարվա ընթացքում,  միջնալեռներում՝ 500 մմ, իսկ բարձրադիր գոտիներում 700 - 900 մմ:

 

Հող 

Հողային շերտը առկա է հիմնականում հրաբխային ապարների վրա. Ցածր բարձրությունների վրա տարածված են շագանակագույն և գորշ հողեր, ցածրադիր վայրերում, Արաքսի հովտում՝  աղուտներ: Միջին լեռնային գոտում լավ են ներկայացված լեռնային սևահողերը, բարձրադիր շրջաններում լայն տարածված են նաեւ լեռնային-մարգագետնային հողերը: Արարատյան դաշտը և այլ միջլեռնային գոգավորությունները ընդհանուր առմամբ ծածկված են շագանակագույն եւ գորշ հողերով:


Գետերն ու լճերը 

Հայաստանի գետերի մեծ մասը Կովկասում ամենամեծ տարանցիկ գետ՝ Արաքսի վտակներից են: Նրանցից խոշորներն են Ախուրյանը, Քասախը, Հրազդանը, Արփան և Որոտանը: Դեբեդ, Աղստև և Հախում գետերը՝ Քուռի վտակներն են:

Հայաստանում, կան ավելի քան 100 լճեր, որոնցից առավել կարևորը Սևանա լիճն է: Այն գտնվում է ծովի մակարդակից 1900 մ բարձրության վրա: Սևանը հանրապետության ձկնորսության հիմնական տարածքն է: Այստեղ աճեցվում են ձկների արժեքավոր տեսակներ - իշխան, սիգ և այլն: Այժմ իշխանը գրանցված է Կարմիր Գրքում, որպես վտանգված տեսակ:

Բացի այդ, Սևանը միակ խոշոր երաշխավորված քաղցրահամ ջրի աղբյուրն է ոչ միայն Հայաստանում այլ ողջ Կովկասում:

 

ֆլորա 

Հայաստանում կան շուրջ 3500 բուսատեսակ, որոնք չափազանց բազմազան են: Հյուսիս-արևելքում լայն տարածված են լայնատերև անտառներ կաղնու և հաճարի գերակշռությամբ, իսկ հարավ-արևելքում՝ կաղնու անտառներ: Համար հարթ մասի, Հայաստանի հարթավայրերի համար բնորոշ է տափաստանային բուսականությունը: Ժայռոտ ու քարքարոտ հողերին աճում են թփուտեր:

 

ֆաունա 

Հայաստանի կենդանական աշխարհը իր մեջ ներառում է 76 տեսակի կաթնասուն, 304 տեսակի թռչուններ, 44 տեսակ սողուններ, 6 տեսակի երկկենցաղներ, 24 տեսակի ձուկ և մոտավորապես, 10 հազար անողնաշարավորներ: Երկրի հյուսիսային մասում լայն տարածված են արջը լուսանը, վարազը, եղջերուն, անտառային և եղեգնային կատուները: Լեռնային տափաստաններում ապրում են գայլեր, փորսողներ, աղվեսներ, նապաստակներ, մուֆլոն, բեզոարյան այծ: Տափաստաններում և կիսաանապատներում հանդիպում են բազմաթիվ կրծողներ – դաշտամուկ, գետնասկյուռ, ճագարամուկ և ուրիշներ, սողուններ – կովկասյան ագամա, հունական կրիա, գյուրզա, հայկական իժ:

 

Արգելոցներ 

 Դիլիջանի արգելոց հիմնադրվել է 1958 թ.: Այն գտնվում է ավազանում գետերի եւ Աղստև և Գետիկ գետերի ավազանում 1100-2800 մետր բաձարձակ բարձրության վրա: Արգելոցի տեսարժան վայրերի թվում պետք է նշել, Պարզ լիճը, Հաղարծինը, Գոշավանքը, Ջուխտավանքը և Մաթոսավանքը:

Խոսրովի արգելոցը հիմնադրվել է 1958 թ., գտնվում է Գեղամա լեռների հարավային մասում  850-2300 մետր բարձրության վրա: Արգելոցի պաշտպանության օբյեկտ են համարվում վայրի խոզերը, քարայծերը և լեռնային մարգագետիններն ու շագանակ հողերը:

Սևան ազգային պարկը, որը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում ընդգրկում է համանուն բարձրլեռնային լճի շուրջ ընկած տարածքը: Ազգային պարկի տարածքում գտնվում են ուրարտական ​​դարաշրջանի (մ.թ.ա. VII-I դ.) ամրոցների ավերակներ, Գեղարքունիքի Սևանավանքը (VIIIդ.), որը վեր է խոյացել Սևանա լճի՝ նախկինում կղզու, այժմ թերակղզու վրա:

Էրեբունու արգելոցը հիմնադրվել է 1981 թ.-ին: Երևանի մոտ գտնվող Էրեբունու արգելոցը ամենափոքրն է  Հայաստանում:

Շիկահողի պետական ​​արգելոցի հիմնադրվել է 1958 թ., գտնվում է Ցավ և Շիկահող  գետերի ավազաններում: Պաշտպանվող օբյեկտներն են կաղնու և բոխու անտառները.

Սևլիճ արգելոցը հիմնադրվել է 1987 թ., գտնվում է Սյունիքի մարզում: Պաշտպանության հիմնական օբյեկտ են հանդիսանում հրաբխային լճերի եզակի էկոհամակարգերը:

 

Վարչա-տարածքային բաժանում

Հայաստանը բաժանված է տասը վարչական մարզերի և Երևան քաղաք


1.Արագածոտնի մարզ - ք.Աշտարակ

2.Արարատի մարզ - ք.Արար

3.Արմավիրի մարզ – ք. Արմավիր

4.Գեղարքունիկի մարզ - ք.Գավառ

5.Կոտաըքի մարզ – ք.Հրազդան

 6.Լոռու մարզ – ք.Վանաձոր

7.Շիրակի մարզ – ք.Գյումրի

8.Սյունիքի մարզ – ք.Կապան

9.Տավուշի մարզ - ք.Իջևան

10.Վայոց Ձորի մարզ - ք.Եղեգնաձոր

 

Մայրաքաղաք

Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը՝ հնագույն քաղաքներից է աշխարհում և ընդգրկում է 300 քառ.կմ. տարածք:

Ըստ շատ հետազոտողների, Էրեբունի քաղաք-ամրոցը, որը կառուցել է ուրարտական ​​թագավոր Արգիշտի 1-ը մ.թ.ա. 782թ., ժամանակակից Երևանի նախահայրն է: Արին-Բերդի բլրի վրա հայտնաբերված սեպագրում ասված է. «Խալդի Աստծու մեծությունը Արգիշտի, որդին Մենուա, այս հզոր ամրոցը, որը կառուցվել է նշանակելով անունը իշխանության Բիայնիլիի Էրեբունի և ահաբեկելու թշնամի երկրները ...»:

Երևանի բնակչությունը կազմում է մոտ 1.3 մլն մարդ:

Երևանը գիտության, մշակույթի և կրթության քաղաք է, Հայաստանի խոշորագույն մշակութային կենտրոն, բազմաթիվ թանգարաններով, գրադարաններով, պատկերասրահներով և թատրոններով:

 

Տնտեսություն

Հայաստանը ինդուստրիալ-ագրարային երկիր է: Երկիրն ունի պղնձի, մոլիբդենի և բազմամետաղային հանքաքարերի, շինարարական քարերի, հանքային ջրերը, թանկարժեք մետաղների, կիսաթանկարժեք եւ թանկարժեք քարերի զգալի պաշարներ: Զարգացած են շինանյութերի արտադրությունը, թեթև և սննդի արդյունաբերությունները:

Գյուղատնտեսության հարմար տարածքները շատ չեն: Ընդհանուր առմամբ, օգտագործելի են Արաքսի հովտի հողերը՝ Արարատյան դաշտավայրը: Այստեղ աճեցնում են խաղող, նուշ, ձիթապտուղ, հացահատիկ, մրգեր և բանջարաբոստանային կուլտուրաներ: Խոշոր տարածքներ, հատկապես լեռներում, զբաղեցված են արոտավայրերով:

 

Արժույթ 

Հայաստանյան արժույթը դրամն է: Դրամաշրջանառության մեջ են 10, 20, 50, 100, 200, 500 դրամ արժողությամբ մետաղադրամներ և 1000, 5000, 10000, 20 000, 50 000 և 100 000 դրամ արժողությամբ թղթադրամներ: Թղթադրամներից 50 000 դրամը տպվել է 2001թ. Կենտրոնական բանկի պատվերով Հայաստանում քրիստոնեության ընդունման1000 ամիակի կապակցությամբ: Թղթադրամների վրա պատկերված են հայտնի հայ գիտնականների և մշակութային գործիչների դիմանկարները, ինչպես նաև հայկական ճարտարապետության հուշարձանները: 

 

Սպասվող իրադարձություններ

 
 

Շնորհավորանքներ

 
 

Ելույթներ

 
<<  2017  >> <<  Մայիս  >>
Երկ Երք Չրք Հնգ Ուրբ Շբթ Կրկ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

ՀՀ ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԵՐՈՍ, ՖՐԱՆՍԱՀԱՅ ԵՐԳԻՉ, ԵՐԳԱՀԱՆ, ԲԱՐԵՐԱՐ, ՇՎԵՅՑԱՐԻԱՅԻ ՀԱՄԱԴԱՇՆՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԵՎ ԼԻԱԶՈՐ ԴԵՍՊԱՆ ՊԱՐՈՆ ՇԱՌԼ ԱԶՆԱՎՈՒՐԻՆ

 

Մեծահա՛րգ մաեստրո,


ՀՀ սփյուռքի նախարարության ողջ անձնակազմի և անձամբ իմ անունից սրտանց շնորհավորում եմ Ձեզ՝ ծննդյան 93-րդ փառահեղ տարեդարձի առթիվ:

25.04.2017  |  Ելույթներ

Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարք

Ամենապատիվ Տ. Նուրհան

արքեպիսկոպոս Մանուկյան 

Հարգարժան Ռուվեն Ամիթայ,

Հարգելի մասնակիցներ,

 

Երեկ  Ապրիլի 24-ին աշխարհասփյուռ մեր հայրենակիցներն ու աշխարհի հարյուրավոր երկրների առաջադեմ ներկայացուցիչներն իրենց խորին հարգանքի և անկեղծ խոնարհումի տուրքը մատուցեցին Հայոց Ցեղասպանության անմեղ զոհերի հիշատակին։